काठमाडौं — कृषि क्षेत्रको रूपान्तरणका लागि उद्योगसँग जोडिएको एकीकृत नीति आवश्यक रहेको आवाज पुनः बलियो बनेको छ। सरोकारवालाहरूले भने बनेका नीतिहरू कार्यान्वयनमै अड्किँदा परिणाम शून्यजस्तै देखिएको बताएका छन्।
एसोसिएसन अफ एग्रीकल्चर टेक्नोलोजी इण्डष्ट्री नेपालले आयोजना गरेको ‘कृषि उद्योग उत्पादन राष्ट्रिय नीति संवाद’ कार्यक्रममा सहभागीहरूले उत्पादन, प्रशोधन र बजारलाई एउटै ढाँचामा जोड्ने नीति अपरिहार्य रहेको औँल्याए।
प्रतिनिधिसभाअन्तर्गत सार्वजनिक लेखा समितिका सभापति भरतबहादुर खड्काले कार्यान्वयन पक्ष कमजोर हुँदा कृषि क्षेत्रले गति लिन नसकेको बताए। खाद्यान्न निर्यातकर्ताबाट आयातमा निर्भर बन्नु परेको अवस्थाले नीति र व्यवहारबीचको खाडल देखाएको उनको भनाइ थियो।
कृषि, सहकारी तथा प्राकृतिक स्रोत समितिका सभापति अशोककुमार चौधरीले आयातमुखी प्रणालीले समस्या थप जटिल बनाएको उल्लेख गर्दै संस्थागत समन्वय आवश्यक रहेको बताए। उनले स्वदेशमै कृषि उद्यम विस्तार गरेर रोजगारी सिर्जना गर्नुपर्नेमा जोड दिए।
सांसद गङ्गालक्ष्मी अवालले प्राङ्गारिक तथा वातावरणमैत्री खेती प्रणालीलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताउँदै किसानप्रति समाजको दृष्टिकोण परिवर्तन हुनुपर्ने धारणा राखिन्।
सांसद मदनकृष्ण श्रेष्ठले ठूलो जनसंख्या कृषिमा निर्भर रहेकाले यस क्षेत्रलाई नीति निर्माणमा अग्रस्थान दिनुपर्ने बताए।
सांसद गीता लिङ्देनले संरचनात्मक समस्या समाधानका लागि नीतिगत पहल अपरिहार्य रहेको बताउँदै त्यसमा सक्रिय भूमिका खेल्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन्।
कार्यक्रमका आयोजक तथा एसोसिएसनका अध्यक्ष खोजराज कटुवालले उत्पादनमुखी र उद्योगमैत्री नीति नहुँदा कृषि क्षेत्रले सम्भावना अनुसार प्रगति गर्न नसकेको बताए। उनले उपकरण वितरणमा सीमित आधुनिकीकरणले दीर्घकालीन समाधान नदिने भन्दै स्वदेशी कृषि औजार उद्योग विकासमा ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता औँल्याए।
उनका अनुसार कृषि क्षेत्रलाई उत्पादनदेखि बजारसम्म जोड्ने एकीकृत दृष्टिकोण, निजी क्षेत्रको सहभागिता र स्वदेशी उद्योगको संरक्षण बिना अपेक्षित रूपान्तरण सम्भव छैन।
